Patiënten liggen weken-, soms maandenlang, op de IC. Een deel van die mensen ligt aan de beademing en kan daarbij weinig bewegen. Praten is dan niet mogelijk. Vóór de komst van de oogbesturingscomputer konden zij hooguit met ja knikken of nee schudden aangeven dat ze iets wilden. Of met letter- en symboolkaarten dingen duidelijk maken. Nu lezen verpleegkundigen en artsen op het scherm letterlijk wat de patiënt denkt: van ‘Ik mis mijn hond’ tot ‘Ik wil niet langer lijden.’
‘Bij een nieuwe patiënt starten we met instellen van de oogbesturingscomputer, ook wel kalibreren genoemd. De patiënt volgt kort enkele stippen op het scherm, zodat de camera precies leert waar de ogen naartoe gaan’, legt Ina uit. ‘Vervolgens oefenen we samen de basis: met één blik op een woord of pictogram kunnen patiënten al veel duidelijk maken. De oogbesturingscomputer registreert elke beweging uiterst precies, zodat zij later zelfstandig door menu’s kunnen navigeren en zinnen kunnen vormen. Omdat pictogrammen universeel zijn, bieden deze bovendien uitkomst voor laaggeletterden en mensen die een andere taal spreken. Zo wordt alles zorgvuldig afgestemd op wat voor de patiënt het prettigst werkt, zodat elke blik telt.’
Hoe zeg je iets als praten en bewegen niet meer lukt?
De oogbesturingscomputer zorgt ervoor dat patiënten zich comfortabeler voelen. Door met één blik in het menu te kiezen, kunnen zij eenvoudig aangeven wat ze willen. Bijvoorbeeld direct om pijnstilling vragen. ‘Dit bevordert niet alleen hun algehele welbevinden en herstel, maar zorgt er ook voor dat zorgverleners geen aannames hoeven doen of de verkeerde vragen stellen. Er ontstaan dus -ondanks dat patiënten niet kunnen praten- gesprekken met de zorgverleners en ze kunnen meepraten over de behandeling.’
‘Hij keek me aan met ogen vol onrust,’ vertelt een zoon over zijn beademde vader. ‘Tot die blik via het scherm sprak: ‘Ik hou van je’. In dat moment valt de afstand door het niet kunnen praten weg.
