Het is 15.00 uur. De dagdienst zit er bijna op voor de verpleegkundigen van afdeling B2. Ze gaan de zorg overdragen aan de collega's die avonddienst hebben. Dat doen ze bij de patiënt aan bed want dat leidt tot betere en veiligere zorg.
De verpleegkundige overdracht aan bed bevalt zowel de patiënten als verpleegkundigen van B2 goed.

Steeds meer verpleegafdelingen in het UMCG doen de verpleegkundige overdracht 's middags aan bed. Afdeling B2, waar patiënten van Orthopedie en Plastische Chirurgie worden verpleegd, is er vier jaar geleden mee begonnen.  

Hoe gaat zo'n verpleegkundige overdracht aan bed? 

‘De verpleegkundigen van de avonddienst beginnen om 15.00 uur en gaan dan eerst de dossiers van hun patiënten lezen. Net als anders gebeurt dat in de werkruimte achter de balie', legt een verpleegkundigen van B2 uit. 'Maar daarna, om 15.15 uur, gaan ze naar de patiëntenkamers. Daar, bij de patiënt aan bed en dus niet achter de balie, draagt de verpleegkundige van de dagdienst de zorg over. Kort nemen ze dan volgens een vast stramien een aantal zaken door.’ 

Hoe bevalt dat? 

'Ik zou niet anders meer willen’, zegt een van de verpleegkundigen van de afdeling. ‘Als iets niet helemaal duidelijk is, kun je dat meteen aan de patiënt vragen. Bijvoorbeeld of die zichzelf al injecties tegen trombose kan geven of dat we dat nog moeten oefenen. Ook kan de patiënt aanvullingen geven. Bijvoorbeeld vertellen dat ‘ie al zelfstandig naar de wc is geweest.’ ‘Een ander voordeel is dat je de patiënt meteen aan het begin van je dienst ziet', zegt een collega. ‘Stel dat iemand in de loop van de avond verslechtert, dan kun je vergelijken met hoe de patiënt eerder was.’  

Op verschillende manieren vergroot het dus de kwaliteit en veiligheid van de zorg. 

‘Ja, want het levert niet alleen extra informatie op, maar doordat je bij de patiënt aan bed staat, kun je dingen ook nog weer even checken', antwoordt een verpleegkundige. ‘Bijvoorbeeld of de infuuspomp op de goede stand staat. We nemen alles tijdens de overdacht door en als er iets niet klopt, dan hoor of zie je dat meteen. En voor de patiënt is het fijn dat die weet dat de collega die de zorg overneemt, goed op de hoogte is. Dat geeft vertrouwen.’  

Duurt de overdracht niet veel langer met de patiënt erbij? Want die heeft misschien allerlei vragen. 

‘Toen we hiermee begonnen maakten sommige collega's zich daar zorgen over', zegt een verpleegkundige die in de projectgroep zat. ‘Maar patiënten krijgen tijdens de overdracht geen dingen te horen die ze nog niet wisten. Heeft iemand wel vragen, dan beantwoorden we die als het kort kan. En anders zeggen we dat we daar later even voor langskomen.’ 

Hoe zit het met de privacy? Als een patiënt op een meerpersoonskamer ligt, kunnen andere patiënten meeluisteren.  

‘Een collega heeft onderzocht hoe patiënten de privacy ervaren en hoe we die tijdens de overdracht aan bed zo goed mogelijk kunnen waarborgen', vertelt de verpleegkundige uit de projectgroep. ‘Uit haar onderzoek bleek dat patiënten geen bezwaar hebben tegen de overdracht aan bed. Tijdens de artsenvisite wordt er ook informatie besproken en ze accepteren dat je in een ziekenhuis op een meerpersoonskamer helaas minder privacy hebt. Natuurlijk zorgen we er wel voor dat we zo min mogelijk privacygevoelige informatie delen op de kamer. We nemen bijvoorbeeld niet de hele voorgeschiedenis door. Dat is ook niet nodig want die kun je lezen in het dossier.’ 

En wat als er bezoek is tijdens de overdracht? 

‘Voor de patiënt kan het fijn zijn dat zijn naaste erbij is want die is dan ook meteen op de hoogte en kan bijvoorbeeld aangeven dat bij ontslag het vervoer naar huis nog geregeld moet worden. En als de patiënt niet wil dat het bezoek erbij is, dan kan die dat aangeven want daar vragen we naar. Maar meestal verlaat bezoek dat niet heel close is met de patiënt, uit zichzelf al de kamer', vertelt een verpleegkundige. 

Uit het onderzoek blijkt dat de overdracht aan bed patiënten ook goed bevalt. Waarom gebeurt het niet altijd op deze manier?   

‘’s Morgens om 07.15 uur slapen patiënten nog, of zijn ze net wakker. En wij zijn dan vaak druk met patiënten die naar de operatiekamer moeten en met nieuwe opnames', legt een verpleegkundig uit. 'Dan is overdragen aan bed niet handig. En 's avonds om 23.00 uur ook niet. Dan laten we onze patiënten zo veel mogelijk met rust zodat ze kunnen slapen.’