De eerste evaluatie laat zien dat deelnemers hier baat bij hebben. Op 7 maart promoveert Alma op de resultaten van haar onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Visueel beperkte ouderen ervaren beperkingen om mee te doen in de samenleving, zoals leuke dingen doen in je vrije tijd of gewoon huishoudelijke taken. 50% van deze mensen ervaart eenzaamheid, terwijl dit bij goedziende mensen van gelijke leeftijd, geslacht en partnerstatus 29% is. Visueel beperkte ouderen zijn in vergelijking met goedziende mensen ook eenzamer. Van de mensen met een visuele beperking is in Nederland 79% ouder dan 65 jaar. Een belangrijke oorzaak voor verlies van het gezichtsvermogen is netvliesveroudering, ook wel macula degeneratie genoemd. Mensen met een gezichtsvermogen van minder dan 50%, of een gezichtsveldhoek kleiner dan 30° komen in aanmerking voor specifieke revalidatie.
In het revalidatieprogramma ‘Actief Meedoen’ worden deelnemers getraind op praktische vaardigheden als lopen of met het openbaar vervoer reizen en boodschappen doen. Ook is er veel aandacht voor probleemoplossende vaardigheden als omgaan met onbegrip uit de omgeving, leren om hulp te durven vragen en aan mensen uitleggen wat de visuele beperking voor jou betekent. Verder werken de deelnemers aan individuele en groepsdoelen en krijgen zij voorlichting. In een eerste evaluatiestudie onder 29 deelnemers zijn positieve effecten gevonden op subjectieve aspecten van participatie, zoals ervaren beperkingen, tevredenheid en autonomie. Ook bleek ‘Actief Meedoen’ de fitheid van de deelnemers te bevorderen.
Het begrip participatie is door de Wereldgezondheidsorganisatie WHO gedefinieerd als 'deelname aan het maatschappelijk leven'. Hiertoe worden gerekend het huishouden, het hebben van sociale contacten en relaties, werk en vrijwilligerswerk, en maatschappelijke activiteiten zoals vrijetijdsbesteding. De meerderheid van de visueel beperkte ouderen bleek hierop wel iets te doen, maar 94% van de 173 deelnemers aan het onderzoek ervaart beperkingen op een of meer van deze terreinen. Participatie aan het huishouden en vrijetijdsbesteding was bij de visueel beperkte ouderen significant minder in vergelijking met goedziende mensen.
In overleg met UMCG/RUG en de Hanzehogeschool bekijkt Koninklijke Visio of het mogelijk is het onderzoek te vertalen naar een revalidatieprogramma voor ouderen. Visio is voornemens een subsidieaanvraag voor implementatie in te dienen bij InZicht (ZonMW).
Manna Alma (Coevorden, 1982) studeerde Bewegingswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij deed haar promotieonderzoek bij de afdeling Sociale geneeskunde van het UMCG in samenwerking met Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen. Het onderzoek werd mogelijk door een financiële bijdrage van ZonMw- Stichting InZicht. De titel van haar proefschrift is ‘Participation of the visually impaired elderly: determinants and intervention’. Zij blijft onderzoeker bij Sociale Geneeskunde UMCG.
