Hoe zit het precies met die MMT-helikopter?

Stel dat er ergens een ongeluk gebeurt. Wie bepaalt dan of het Mobiel Medisch Team (MMT) met de helikopter moet komen? En wat als het stormt of ze ergens anders al met een patiënt bezig zijn? Vier MMT-leden vertellen hoe het zit.

Hoe weten jullie wanneer je in actie moet komen?

‘Als iemand 112 belt, dan stelt de centralist van de meldkamer allerlei vragen en die weet in welke situaties ze het Mobiel Medisch Team moeten inschakelen', vertelt MMT-verpleegkundige Mark Oolders. ‘Bijvoorbeeld als er een ongeluk is gebeurd met hoge snelheid, een klein voertuig tegen een groter voertuig is gebotst of mensen gewond zijn geraakt door een explosie of brand. Ook kunnen ambulancemedewerkers ons inschakelen als ze snel de hulp van een MMT-arts nodig hebben.’ 

‘De meldkamer roept ons ook op als er snel een dokter moet komen vanwege een vergiftiging of ernstige allergische reactie of de reanimatie van een kind', vult MMT-arts Jurjen Oosterhuis aan. ‘Ongeveer de helft van onze inzetten is niet vanwege een trauma. Daarom noemen we onze helikopter ook niet de traumahelikopter maar de MMT-helikopter.' 

MMT-auto en -helikoper op vliegveld Eelde
De auto en helikopter van het Mobiel Medisch Team op de standplaats op Groningen Airport Eelde.

Wanneer gaan jullie met de heli en wanneer met de MMT-auto?

‘Dat beslissen we steeds samen’, vertelt MMT-chauffeur Jan Strijker. ‘We kijken hoe we het snelst bij de patiënt kunnen zijn, maar houden er ook rekening mee dat we snel weer beschikbaar moeten zijn. Gebeurt er iets in een wijk in Groningen, dan zijn we daar vanuit onze standplaats in Eelde met de auto of heli even vlug. Maar stel dat we daarna voor een inzet naar Leeuwarden moeten, dan zijn we daar veel sneller met de heli dus kiezen we daarvoor.’

'De wind is vergelijkbaar met die van een orkaan.'

‘Ook kijken we naar de locatie, want de helikoper moet ergens kunnen landen', vertelt MMT-piloot Dieter Goedbloed. 'Meestal is dat geen probleem en is er wel een weiland, sportveldje of parkeerplaats in de buurt. Aan een open ruimte met een straal van 25 meter heb ik genoeg. Soms moeten we wel wat verder weg landen omdat de heli heel harde wind veroorzaakt - vergelijkbaar met die van een orkaan. Een politieauto brengt ons dan naar de patiënt. En het hangt van de weersomstandigheden af of we kunnen vliegen of dat we met de auto moeten gaan.'

Vliegen jullie ook als het slecht weer is?

‘Bij lage bewolking vliegen we niet. Ook niet als het zicht door mist of sneeuw te slecht is of het ijzelt en er ijs aan de helikopter vastplakt waardoor die te zwaar wordt', vertelt Goedbloed. 'Harde wind is niet zo'n probleem. De helikopter kan windkracht acht of negen prima hebben. Maar hebben we flinke tegenwind, dan zijn we misschien sneller met de auto bij de patiënt. De helikopter gaat zo'n 240 kilometer per uur, met tegenwind kan dat teruglopen naar 140 kilometer. Hebben we wind mee, dan halen we wel 340 kilometer per uur.’ 

Hoe ver kunnen jullie vliegen? 

'Als het moet, dan kunnen we wel tot Maastricht vliegen', zegt Oolders. 'Maar meestal vliegen we niet verder dan ongeveer Zwolle/Raalte, het IJsselmeer en de Waddeneilanden. Dat is omdat we anders zo lang onderweg zijn, dat de patiënt sneller met een ambulance in het ziekenhuis is. Soms vliegen we wel verder weg, bijvoorbeeld als er meerdere MMT's nodig zijn, zoals laatst bij een groot busongeluk.' 

'Ik vlieg snel heen en weer om te tanken.'

'Als piloot houd ik steeds in de gaten hoeveel brandstof we nog hebben', zegt Goedbloed. 'Ik heb geen medische taak, dus kan tussendoor even weg. Dan vlieg ik heen en weer naar een vliegveld in de buurt om te tanken terwijl mijn collega's bezig zijn met de patiënt.'

Wat gebeurt er als iemand in nood is, maar jullie ergens anders al bezig zijn?

'De meldkamer van 112 neemt altijd contact met ons op', vertelt Oosterhuis. 'Soms kunnen we toch snel komen omdat we bijna klaar zijn met een patiënt, het erg meeviel of de patiënt helaas is overleden. En zijn we nog druk bezig, dan zeggen we dat en roepen ze de MMT-heli van Rotterdam, Amsterdam of Nijmegen op.'

De MMT-helikopter op het dak van het UMCG
De MMT-helikopter op het dak van het UMCG.

Brengen jullie de patiënt ook naar het ziekenhuis met de MMT-helikopter?

'Dat gebeurt niet vaak', zegt Oosterhuis. 'Meestal is er al een ambulance als wij aankomen en ligt de patiënt daarin. Het is dan niet handig om de patiënt te gaan overtillen naar de helikopter. Die is ook krapper en minder geschikt om de patiënt onderweg naar het ziekenhuis te behandelen. Vanaf het helidek van het UMCG ben je ook zo’n vijftien minuten bezig om de patiënt naar de traumakamer te brengen, terwijl je daar via de ambulance-ingang zo bent. Vanaf de Waddeneilanden nemen we patiënten wel vaak mee, want vanaf daar is dat de snelste manier om in het ziekenhuis te komen. Zie je ons landen bij een ziekenhuis, dan is dat meestal om de MMT-arts weer op te halen die met de patiënt in de ambulance is meegereden. Dan zijn we als team weer compleet. Klaar voor een volgende inzet.’