‘Hoe warmer het buiten is, hoe meer gekoeld water ik nodig heb en hoe meer Jaap zijn best moet doen', zegt Harold Geertsma. Met Jaap Heerma en andere collega's zorgt hij ervoor dat het klimaat in het UMCG prettig is voor patiënten, bezoekers en medewerkers. En dat ruimtes als laboratoria en operatiekamers de juiste temperatuur houden.
'Ons luchtbehandelsysteem haalt lucht van buiten. Die lucht verwarmen of koelen we tot 18 graden en blazen we daarna via roosters het UMCG in’, legt Harold uit. Dat koelen gebeurt met koelwater waar Jaap voor zorgt. ‘Is het buiten 30 graden, dan moet er per uur wel 1 miljoen liter water worden gekoeld. Dat is ongeveer net zo veel als er in zwembad Kardinge zit’, heeft Jaap uitgerekend.
Om het koel genoeg te kunnen houden op afdelingen waar dat heel belangrijk is, zoals de intensive care-afdelingen, het operatiecentrum en de laboratoria, moet de inblaastemperatuur op andere afdelingen soms iets worden verhoogd. Harold: ‘Met elke graad die het buiten warmer is dan 25 graden, verhogen we de inblaastemperatuur op afdelingen waar geen patiëntgebonden activiteiten plaatsvinden met 1 graad. Is het 26 graden, dan gaat de inblaastemperatuur dus naar 19 graden, bij 27 graden naar 20, en zo gaan we door tot maximaal 22 graden.’ ‘Als medewerkers dan 's morgens hun kantoor binnenlopen, zeggen ze wel eens: poeh, wat is het hier warm! Maar als ze eind van de dag weer de deur uitgaan, krijgen ze een klap. Dan voelen ze pas hoe warm het buiten is', vertelt Jaap.
Ook met de glazen kappen boven de binnenstraten wordt de temperatuur geregeld. Op elke verdieping zitten temperatuuropnemers en wordt het op de bovenste verdieping te warm, dan gaan de kappen automatisch een stuk open.
‘De collega's in de Meldkamer Techniek houden in de gaten of er regen komt en kunnen de kappen dan zo instellen, dat zodra de eerste druppels op de regensensoren vallen, ze vanzelf dichtgaan', zegt Harold. Jaap vertelt erbij dat de kap boven de Blauwe patio, een binnenplein in het UMCG, nooit helemaal opengaat: ‘Want bij die kap duurt het 7 minuten voordat 'ie helemaal dicht is. Als er dan opeens een flinke hoosbui losbarst, kan de vloer blank komen te staan. Dat hebben we jaren geleden meegemaakt.’
Nu lukt het nog om het UMCG koel genoeg te houden, maar stel dat het in de toekomst 40 graden wordt of het dagen achter elkaar boven de 30 graden is: wat betekent dat dan voor het koel houden van de gebouwen? En zorgt de hitte ook voor extra patiënten op de Spoedeisende Hulp? Want misschien raken veel mensen onwel door de hitte. En als de UV-index vaker hoger dan 8 is en je huid binnen 10 minuten kan verbranden, hoe moet het dan met de medewerkers die op het buitenterrein werken?
‘We onderzoeken welke risico's het UMCG loopt door klimaatverandering', vertelt Jesse Hilverda, stafadviseur risicomanagement. ‘We gebruiken daar de klimaatscenario's van het KNMI voor en brengen in kaart wat de gevolgen kunnen zijn als het warmer, droger of juist natter wordt, we te maken krijgen met extreem weer of als de zeespiegel stijgt. Een breed samengesteld team – met zowel technici als zorgverleners - gaat kijken welke maatregelen het UMCG moet nemen om problemen te voorkomen. Daarbij wordt er ook samengewerkt met andere organisaties. Met de gemeente Groningen bespreken we nu bijvoorbeeld of we het Hanzeplein kunnen vergroenen, want bomen geven verkoeling.’
