In Nederland zijn er elk jaar naar schatting 1 miljoen huisartsbezoeken vanwege pijn op de borst. Pijn op de borst kan wijzen op een ernstig hartprobleem, maar dat is lang niet altijd het geval. Voor huisartsen is het moeilijk om direct vast te stellen wat de oorzaak is, vooral als de klachten niet typisch zijn. Een CT-kalkscore kan daarbij helpen. Deze snelle CT-scan brengt de hoeveelheid kalk in de kransslagaders in beeld. Hoe hoger de score, hoe groter de kans op een vernauwing.
Onderzoekers van het UMCG onderzochten of huisartsen deze informatie kunnen gebruiken om patiënten met een laag risico gerichter door te verwijzen. Aan het onderzoek deden 101 huisartsenpraktijken mee in Gelderland, Groningen, Limburg en Overijssel. De helft van de praktijken gebruikte de CT-kalkscore bij patiënten met een laag risico op een vernauwing in de kransslagaders, de andere helft verleende de gebruikelijke zorg. In de groep die een CT-kalkscore kreeg, werd 43 procent van de patiënten doorverwezen naar de cardioloog, tegenover 80 procent in de groep met gebruikelijke zorg.
'Pijn op de borst wil je nooit onderschatten, maar je wilt patiënten ook niet onnodig belasten met aanvullend onderzoek'
De onderzoekers zagen geen aanwijzingen dat door de nieuwe aanpak minder ernstige vernauwingen werden opgespoord. Bovendien kregen patiënten met een zeer lage CT-kalkscore tijdens de gemiddelde follow-up van twintig maanden geen ernstige hartproblemen.
Onderzoeksleider Rozemarijn Vliegenthart: ‘Pijn op de borst wil je nooit onderschatten, maar je wilt patiënten ook niet onnodig belasten met aanvullend onderzoek. Deze resultaten laten zien dat een CT-kalkscore helpt om patiënten gerichter naar de juiste zorgverlener te verwijzen.’
Vliegenthart benadrukt dat de CT-kalkscore het oordeel van de huisarts ondersteunt en niet vervangt. ‘Ook klachten en andere risicofactoren blijven meewegen bij de beslissing om iemand wel of niet door te verwijzen.’
De CT-kalkscore helpt niet alleen bij de beslissing om door te verwijzen, maar helpt huisartsen ook om vaker te starten met preventieve zorg. Dat gebeurde in 36 procent van de gevallen in de kalkscoregroep tegenover 17 procent in de groep met standaardzorg. ‘Dat komt doordat de CT-kalkscore vroegtijdige tekenen van slagaderverkalking zichtbaar maakt’, legt Vliegenthart uit. ‘Hierdoor kunnen mensen met een verhoogd risico tijdig de juiste behandeling of leefstijladviezen krijgen om hart- en vaatziekten te voorkomen.’
De studieresultaten laten zien dat de CT-kalkscore onnodige verwijzingen naar het ziekenhuis kan verminderen. Dit kan betekenen dat de wachttijden mogelijk afnemen en de cardiologische zorg beter beschikbaar blijft voor patiënten die deze het hardst nodig hebben.
Een landelijke projectgroep van huisartsen, radiologen en cardiologen werkt inmiddels aan een handreiking voor het gebruik van de CT-kalkscore in de huisartsenpraktijk. Binnen HartNet Noord-Nederland is 2025 een vervolgproject gestart, waardoor huisartsen in Groningen en Drenthe een CT-kalkscore kunnen aanvragen voor laag-risico patiënten met pijn op de borst.
Het onderzoek werd gefinancierd door de Hartstichting. De Hartstichting heeft dit onderzoek in 2017 toegekend binnen het thema “Eerder herkennen” van haar onderzoeksagenda. Doel hiervan was om hart- en vaatziektes eerder te herkennen.
