Bij één van de fietsenstallingen van het UMCG wachten we op collega Natasha Maurits om een korte video met haar op te nemen over het belang van de fietshelm. Wat opvalt is dat de meeste fietsers geen fietshelm dragen. Het is een bekend beeld: Nederlanders zijn dol op fietsen, maar niet op een fietshelm.
Maurits legt uit waarom zij wél een helm draagt: ‘Een jaar geleden was het glad, waardoor ik wat banger werd op de fiets. Ook waren er twee collega’s gevallen, met beide een hoofdwond als gevolg. En toen ik vervolgens in de krant een stuk las over Denemarken, waar bijna iedereen een fietshelm draagt, dacht ik: waarom eigenlijk ook niet…’
Als hoogleraar Klinische Neuroengineering doet Natasha Maurits onderzoek naar hersenschuddingen en weet ze dat een val op je hoofd veel gevolgen kan hebben, bijvoorbeeld voor je geheugen of om je aandacht ergens bij te kunnen houden. ‘Daarom draag ik ook een helm op een gewone fiets. Ook als je met een lage snelheid valt, kun je zo terecht komen dat het veel gevolgen heeft.’
Efi Gkoumassi, teamleider van het Digital Competence Center, draagt ook een fietshelm. ‘Een vriend van mij deed onderzoek naar licht traumatisch hersenletsel en vertelde hoe vaak dat voorkomt, onder andere doordat mensen vallen met de fiets. Toen dacht ik al: het is eigenlijk wel een goed idee om een helm te dragen. Sinds mijn zoon tien jaar geleden werd geboren, draag ik structureel een fietshelm, om zo het goede voorbeeld te geven. Zijn hoofd is kwetsbaar, maar het mijne ook.’
Inmiddels is Gkoumassi helemaal gewend aan de fietshelm. ‘Het is soms wat onhandig om een extra ding mee te moeten nemen. En het kan onhandig zijn met je haar dat daarna niet goed zit. Maar dat zijn kleine dingetjes.’ Kleine dingetjes die voor haar niet opwegen tegen de voordelen. ‘We hebben maar één hoofd. En wat daarin zit, heeft een belangrijke functie. Daarom draag ik altijd een fietshelm, ook bij korte ritjes en ook op de gewone fiets. En als je er eenmaal aan gewend bent, is het prima om een helm te dragen. Om mij heen hoor ik steeds meer mensen die het ook overwegen. Dat vind ik positief.’
In 2025 kwamen 281 fietsers om in het verkeer, 35 meer dan het jaar ervoor. Dit is opnieuw de grootste groep verkeersslachtoffers. Een fietshelm verkleint de kans op ernstig hoofd- of hersenletsel met 60%. Uit onderzoek blijkt dat als alle fietsers een helm dragen, jaarlijks tientallen verkeersdoden en duizenden ernstige verkeersgewonden kunnen worden voorkomen.
Het UMCG is sinds 2022 betrokken bij de Dag van de Fietshelm, destijds een initiatief van Artsen voor Veilig Fietsen, de Hersenstichting en het HersenStrijd fonds. Inmiddels hebben vele andere organisaties, waaronder VVN, ANWB, het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en meerdere provincies en gemeenten de dag omarmd. Samen moedigen we fietshelmgebruik aan, omdat het aantal fietsongevallen met ernstig hoofdletsel de laatste jaren toeneemt.
