Vier tot acht weken te vroeg geboren: verhoogd risico op gedragsproblemen

In Nederland worden jaarlijks bijna 200.000 kinderen geboren. Circa 8% van deze kinderen, ongeveer 15.000 kinderen per jaar, wordt te vroeg geboren. Sommigen van hen worden extreem vroeg geboren, maar veruit de meeste kinderen (ruim 80% van alle te vroeg geborenen) worden 4 tot 8 weken te vroeg geboren. Van deze ‘matig prematuur’ geboren kinderen is bekend dat zij een hogere kans hebben op ziekte en overlijden in het eerste levensjaar. Een studie onder 1500 kinderen laat nu zien dat deze kinderen op 4-jarige leeftijd ook meer gedrags- en emotionele problemen vertonen dan op tijd geboren kinderen. Onderzoeker Marieke Potijk van de afdeling Gezondheidswetenschappen van het UMCG publiceert vandaag haar resultaten in het tijdschrift Archives of Disease in Childhood.

Sinds enkele jaren is bekend dat matig prematuur geboren kinderen vaker achter blijven in groei en ontwikkeling. De studie van Potijk en haar collega-onderzoekers brengt deze ontwikkelingsproblemen voor het eerst in kaart bij een grote groep 4-jarige kinderen. 

Gedragsproblemen

De resultaten van de studie laten zien dat matig prematuur geboren kinderen 70% meer kans hadden op externaliserende problemen, zoals aandachtsproblemen en agressief gedrag. Het risico op internaliserende problemen bleek echter groter: matig prematuur geboren kinderen hadden 2,5 keer meer kans op problemen als emotioneel reactief, angstig, teruggetrokken en somatiserend gedrag. Somatiserend gedrag uit zich in het ontwikkelen van lichamelijke klachten zoals buikpijn of hoofdpijn, waarvoor geen ziekteoorzaken te vinden zijn. 

Verschil tussen jongens en meisjes

Bij de te vroeg geboren jongens kwamen externaliserende problemen meer voor en bij de meisjes internaliserende problemen. Het is bekend dat gedragsproblemen een negatieve invloed kunnen hebben op schoolprestaties en sociale ontwikkeling. Om probleemgedrag op schoolleeftijd en in de tienerjaren te voorkomen, zouden al op jonge leeftijd preventieve maatregelen genomen moeten worden.

Lollypop en Pinkeltje

Dit onderzoek vergeleek de resultaten van 995 matig prematuur en 577 op tijd geboren kinderen en maakt deel uit van de grote studie Lollypop (Longitudinal Preterm Outcome Project). In Nederland staat deze studie ook bekend als ‘Pinkeltje’. De Lollypop studie bevat gegevens van 13 consultatiebureaus in geheel Nederland en is gericht op het volgen van de groei, ontwikkeling en gezondheid van met name de matig prematuur geboren kinderen.  

Over het UMCG

Het UMCG bouwt aan de toekomst van gezondheid, waarbij de focus ligt op Healthy Ageing: gezond en actief ouder worden. Gezond ouder worden duurt een leven lang en begint al bij de conceptie: ouders die hun genen doorgeven en dus ook hun eventuele risico's en kansen voor een gezonde levensloop of het ontstaan van ziekte later in het leven. Levensstijl, voedingspatroon en omgevingsfactoren beïnvloeden de ontwikkeling van gezondheid. Maar over de invloed van deze factoren en hoe ze zich tot elkaar verhouden, is nieuwe kennis nodig. Die kennis vergaart het UMCG onder andere met het longitudinale bevolkingsonderzoek LifeLines en het researchinstituut ERIBA waar wetenschappers fundamenteel onderzoek doen naar verouderingsprocessen. Daarbij werkt het UMCG samen met de Rijksuniversiteit Groningen, hogescholen, overheden en bedrijfsleven in het Healthy Ageing Network Northern Nederlands (HANNN) om van Noord-Nederland een Europese topregio te maken op het gebied van gezond ouder worden.