Verborgen parels uit UMCG-kunstcollectie voor het eerst in museum

In het UMCG vallen ze je soms niet altijd op. Misschien ben je in gedachten te druk bezig met waar je precies moet zijn of hoe het bijvoorbeeld met een van je naasten gaat. Onopgemerkt glijden er zo tientallen kunstobjecten aan je voorbij. In de lucht en aan de plafonds, aan de muur op een afdeling ergens diep in het UMCG of staand bij een van de ingangen. Het UMCG heeft een indrukwekkende kunstcollectie die afleiding, inspiratie en troost kan bieden. Voor het eerst, en uniek in Nederland, is een deel hiervan nu uitgeleend aan een museum.

Op ongeveer een kwartier rijden van het UMCG staat in het Drentse Eelde Museum De Buitenplaats. Hier staat – net als in het UMCG – de figuratieve kunst centraal. Dat is kunst waarin je duidelijk iets uit de werkelijkheid herkent. De collectie van het UMCG begon in 1903 met een schenking van twee schilderijen van Hendrik Willem Mesdag en Sientje Mesdag-Van Houten. Deze werken stonden aan de wieg van de kunstverzameling van het UMCG, die nu zo’n 1.500 kunstobjecten telt. 

Mariëtta Jansen, directeur van Museum De Buitenplaats en oud-lid van het UMCG Kunstgenootschap Thomassen à Thuessink, kent de collectie van het UMCG goed. ‘Museumwaardig is ze zeker. We exposeren hier nu kunst uit die verzameling die bezoekers, patiënten en medewerkers van het UMCG normaal niet snel te zien krijgen. De werken van Mesdag hangen bijvoorbeeld in de historische bestuurskamer; daar komt eigenlijk nooit iemand. Nu mag iedereen ze bekijken, en nog zo’n 38 andere werken. Die lichten we in De Buitenplaats totaal anders uit dan in het ziekenhuis.’

Pikante parels uit het depot

Bertrand de Jong is hoofd Kunstzaken van het UMCG. Petra Kooi, curator bij dezelfde afdeling, heeft de expositie voor Museum De Buitenplaats samengesteld. Daarvoor zijn kunstwerken uit het depot tevoorschijn gehaald die in het UMCG te veel discussie zouden oproepen, maar probleemloos in een museum als De Buitenplaats kunnen worden tentoongesteld. Het werk Anesthesia van Wout Muller, dat hij in 1992 speciaal voor de afdeling Anesthesiologie van het UMCG maakte, is zo’n kunstwerk. Droomachtig, maar te bloot, te gek, te aanstootgevend. ‘Tja, de verpreutsing van de Nederlandse samenleving’, lacht Bertrand schouderophalend. ‘Maar alle vormen van ophef in een ziekenhuis zijn niet goed, dus ook zoiets niet. Ons Kunstgenootschap is niet betuttelend hoor, maar met sommige thema’s zijn we tegenwoordig wel voorzichtiger.’ Mariëtta vult aan: ‘Voor een deel begrijp ik dat wel, maar een discussie uitlokken is juist wat kunst kan doen. Een museum is daar ook de aangewezen plek voor.’

Vanuit de wetenschap is er ook steeds meer aandacht voor kunst in zorgomgevingen en de positieve bijdrage die kunst kan leveren aan het herstel van patiënten. Zo loopt in het UMCG op de afdeling Chirurgie een onderzoek naar de effecten van livemuziek aan bed op de pijn- en welzijnsbeleving van liggende patiënten. Een ander onderzoek gaat over het trainen van de vaardigheid observeren bij geneeskundestudenten, door ze kunstwerken te laten analyseren. Ook heeft Kunstzaken in het UMCG steeds meer aandacht voor het raakvlak Kunst & Wetenschap.

Ogentroost

De tentoonstelling Ogentroost – Uit de kunstcollectie van het UMCG in Museum De Buitenplaats toont werken van bekende en minder bekende kunstenaars. Zo ontstaat een gevarieerd beeld van de collectie, waarbij landschap en natuur de rode draad vormen. Een duidelijk thema, besluit Mariëtta. ‘Ook laat de titel Ogentroost ruimte, dat is juist zo mooi. Ik vind dat er iets poëtisch vanuit gaat.’

Ogentroost – Uit de kunstcollectie van het UMCG toont werken van onder andere Armando, Han Jansen, Gerard Koster, Ellen Mandemaker, H.W. Mesdag, Wout Muller, Anke Roder, Gertjan Scholte-Albers, Ruud Venekamp en Jan van der Zee. De tentoonstelling is nog tot en met 23 oktober 2022 te zien.
Plan je bezoek aan Museum De Buitenplaats