UMCG achterhaalt oorzaak van ernstige en wereldwijd unieke huidziekte

Een stoornis in desmoplakine, een van de moleculen die er voor zorgt dat de huidcellen van de opperhuid met elkaar verbonden zijn, is de oorzaak van een tot nu toe onbekende en wereldwijd zeer zelden voorkomende huidziekte. Een baby die met deze ziekte geboren werd, verloor hierbij zoveel huid dat de ziekte fatale gevolgen had. Dermatologen van het Universitair Medisch Centrum Groningen publiceerden over dit ziektebeeld in ‘The American Journal of Human Genetics’.

In het UMCG werd in 2001 een kind geboren met een onbekende huidziekte. De baby verloor grote delen van de opperhuid, tot negentig procent van het lichaamsoppervlak. Door het ontbreken van de huid verloor de baby voortdurend grote hoeveelheden vocht. Hierdoor dreigde continu een zeer snelle uitdroging. Tien dagen na de geboorte overleed het kind aan de complicaties.

De verschijnselen deden denken aan epidermolysis bullosa (EB), een erfelijke huidaandoening die gepaard gaat met blaren en erosies van de huid en slijmvliezen. De ouders waren echter gezond en het was hun eerste kind. De afdeling Dermatologie van het UMCG begon hierna onder leiding van professor Marcel Jonkman de zoektocht naar de oorzaak van de unieke ziekte. In eerste instantie kon ondanks de hulp van vele onderzoeksgroepen over de gehele wereld, de oplossing van het raadsel niet gevonden worden. Door een tip van een hoogleraar uit Manchester kwam UMCG-onderzoekster Marjon Pasmooij op het spoor van het gen desmoplakine. Zij onderzocht het desmoplakine-gen in het DNA van het kind en vond twee nieuwe mutaties. De ouders bleken beide drager van één van de mutaties te zijn, het ‘fragiele huid-gen’. Dit betekent dat ze 25 procent kans hadden op een kind met deze ernstige huidaandoening. De nieuwe vorm van EB is ‘letale acantholytische epidermolysis bullosa’ genoemd.

De verankering van de verschillende huidlagen wordt verzorgd door verbindingen tussen moleculen binnen en buiten de cel. Wanneer door een genmutatie een bepaald molecuul ontbreekt, is deze connectie minder sterk en ontstaan blaren soms alleen al door het dragen van kleding. In sommige gevallen is de verbinding tussen de cellen zelfs zo zwak, dat blaarvorming niet eens mogelijk is. Desmoplakine is ook belangrijk voor de hechting van hartspiercellen en van bloedvatcellen. Uit onderzoek bij muizen waarbij het desmoplakine-gen is uitgeschakeld is bekend dat zij sterven tijdens de embryonale ontwikkeling. Dit omdat het hart de bloeddruk niet kan weerstaan en opgeblazen wordt. Het ontdekken van de oorzaak van deze variant van de ziekte, maakt preventie hiervoor mogelijk. De ouders kunnen via een vlokkentest prenataal onderzoek laten doen bij een volgende zwangerschap. Dit kan in de negende week van de zwangerschap. Inmiddels hebben zij een gezonde dochter.

In Nederland hebben in totaal ongeveer 725 mensen een vorm van de ziekte EB. Er worden jaarlijks twintig kinderen met EB geboren. Er is op dit moment nog geen genezende behandeling.