Koninklijke onderscheiding voor baanbrekende beeldvormende UMCG-biochemicus

Biochemicus Aren van Waarde is ter gelegenheid van zijn pensionering benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.

Dertig jaar UMCG 

De Koninklijke versierselen werden hem op donderdag 31 maart uitgereikt door burgemeester Van der Tuuk van de gemeente Westerkwartier. Van Waarde was vanaf 1990 in dienst bij het Universitair Medisch Centrum Groningen, eerst als arts-assistent en statisticus en vervolgens als biochemicus bij het PET-centrum en de afdeling Nucleaire Geneeskunde en Moleculaire Beeldvorming. Hij heeft daarmee ruim 30 jaar bij het UMCG gewerkt. 

Ontwikkeling van tracers 

Van Waarde heeft zich in de loop van die 30 jaar toegelegd op de ontwikkeling van tracers. Dit deed hij doorgaans in proefdiermodellen. Zijn onderzoek had vaak een directe vertaalslag naar de patiënt. Met zelfontwikkelde tracers (gekleurde of radioactieve stofjes die met een PET-scan gevolgd kunnen worden in het lichaam) kan een ziekte worden gediagnosticeerd of bekeken worden of medicatie aankomt dáár waar het zijn werk moet doen. Als deze tracers in dieren zijn getest zijn op effectiviteit en toxiciteit, kunnen ze vervolgens in de patiëntenzorg worden toegepast.  

Ontwikkeling van medicijnen 

Zijn innovatieve werk bij de ontwikkeling van diverse medicijnen die worden gebruikt bij medische beeldvorming (PET) heeft geleid tot verschillende diagnostische medicijnen die in het UMCG gebruikt worden in de patiëntenzorg. Deze PET-medicijnen worden onder andere gebruikt bij de diagnose van hart- en longziekten, de ziekte van Parkinson, kanker, neurologie en psychiatrische aandoeningen. Hiermee heeft Van Waarde een grote bijdrage geleverd aan verbetering van de behandeling van patiënten met deze ziekten. 

Gerespecteerd wetenschapper 

Van Waarde is een internationaal gerespecteerd wetenschapper met een buitengewone staat van dienst. Zijn wetenschappelijke inspanningen hebben geresulteerd in bijna 200 internationale publicaties. Daarnaast was hij de drijvende kracht achter studieboeken op het gebied van moleculaire beeldvorming van het brein, respectievelijk in de neurologie, psychiatrie en neurobiologie. Deze boeken gelden sinds hun verschijnen als de enige internationale referentiewerken op hun gebied en dienen als uitgangspunt voor toekomstig onderzoek. Ook heeft hij in de loop der jaren meer dan 30 promovendi begeleid. Zijn promovendi roemen hem niet alleen om zijn gedegen wetenschappelijke begeleiding, maar ook om zijn uitzonderlijke menselijke betrokkenheid.   

Minder proefdieren 

Tenslotte heeft Van Waarde zich ingespannen voor het verminderen van het gebruik van proefdieren. Hij heeft hier niet alleen publicaties aan gewijd, maar was ook medebedenker van een dierproefalternatief, dat in 2011 en in 2018 leidde tot de Prijs Alternatieven voor Dierproeven, uitgereikt namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 

Buiten het werk 

Ook buiten zijn werk in het UMCG is Aren van Waarde een veelzijdig persoon met een onderzoekende geest. Hij publiceerde talrijke artikelen op niet-werkgerelateerde domeinen als theologie en elektronica. Maar op het gebied van natuur en natuurbehoud is Van Waarde misschien nog wel het meest gedreven. Hij heeft een grote bijdrage geleverd aan verschillende websites die zich richten op het in kaart brengen van de natuur, in het bijzonder zwammen en paddenstoelen. 

Bekroning op unieke loopbaan 

De Koninklijke onderscheiding die Van Waarde ter gelegenheid van zijn afscheid van het UMCG wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd ontvangt, is een bekroning op zijn unieke loopbaan en zijn veelzijdige maatschappelijke betrokkenheid.