Bloedvaten overlevers kinderkanker verouderen sneller

De bloedvaten van inmiddels volwassen overlevers van kinderkanker verouderen sneller dan de vaten van mensen die geen kinderkanker hebben gehad. Opvallend is dat niet alleen de bloedvaten die in het bestralingsgebied liggen sneller verouderen, maar ook de bloedvaten buiten dit gebied. Onderzoekers van de afdelingen Kinderoncologie, Vasculaire Geneeskunde en Medische Oncologie van het UMCG hebben dit aangetoond. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen deze week in de Journal of Clinical Oncology.

Het UMCG volgt overlevers van kinderkanker al jaren nauwkeurig om te controleren of zij eventueel late effecten van de vroeger gegeven behandeling ondervinden. Beschadiging van de bloedvatwand zoals die in het algemeen voorkomt bij veroudering, gaat gepaard met een verdikking van de binnenkant van het bloedvat. Een dergelijke verdikking van de bloedvatwand werd met name gevonden bij volwassen ex-patiënten die chemotherapie en radiotherapie hadden gehad, en dan speciaal bij radiotherapie gericht op de hals of borstkas. Deze versnelde veroudering van de bloedvaten gaat gepaard met het op treden van andere risicofactoren zoals verhoogde bloeddruk en overgewicht. Met name kinderen die naast de chemotherapie ook nog radiotherapie op hals of borstkas krijgen lijken de grootste kans te hebben dit fenomeen te ontwikkelen.

Deze ontdekking is belangrijk, omdat deze late schade bij kinderkankeroverlevers mogelijk verkleind kan worden. Door kinderkankeroverlevers nauwgezet te volgen en hen te screenen op bijvoorbeeld hoge bloeddruk, overgewicht, verhoogd cholesterol en suikerziekte (allen risicofactoren voor hart- en vaatziekten), kan waar nodig tijdig worden bijgestuurd. De versnelde vaatveroudering kan afgeremd worden door bijvoorbeeld lifestyle-verbeteringen zoals gezonde voeding en meer bewegen. Het is daarom belangrijk dat deze patiëntengroep optimale ‘Cancer Survivorcare’ geboden wordt. Het UMCG biedt die zorg nu al voor kinderkankeroverlevers, Hodgkin overlevers en testiskankeroverlevers.

Op dit moment vinden  er op de afdeling kinderoncologie en medische oncologie van het UMCG vervolgonderzoeken plaats gecoördineerd door Wim Tissing en Jourik Gietema, waarin gekeken wordt naar veranderingen in de bloedvaten en de stofwisseling die ontstaan tijdens of kort na een behandeling voor kanker. Daarnaast is het van groot belang om met een kankerbehandeling zoveel mogelijk schade van gezond weefsel te beperken. Dit wordt  primaire preventie genoemd. Bij dit streven kan het toepassen van protonen radiotherapie (een vorm van bestraling waarbij veel gerichter een dosis straling gegeven kan worden) in plaats van ‘gewone’ bestraling een rol spelen.