Award voor ziekenhuisapotheker Jan-Willem Alffenaar van Bill & Melinda Gates Foundation

Het doel van de tests die Jan-Willem Alffenaar gaat ontwikkelen is om de dosering te optimaliseren en daarmee het optreden van antibiotica resistentie bij de dodelijke multiresistente bacterie Mycobacterium tuberculosis (MDR-TB) tegen te gaan. De toename van antibiotica resistentie wordt deels veroorzaakt door te lage bloed concentraties van tuberculosemiddelen in patiënten. Daarom is het belangrijk dat patiënten de optimale dosis krijgen. Op dit moment is dit echter lastig te realiseren in landen met een beperkte gezondheidszorg. In samenwerking met lokale onderzoekers (dr Mpagama en dr Heysell) wordt een methode ontwikkelt voor gebruik in Tanzania, waarmee de concentratie van het tuberculosemiddel levofloxacine in het speeksel wordt gemeten met een mobiele UV-spectrofotometer op batterijen. De speekseltest, die uitgevoerd wordt op locatie, spoort patiënten op die een zo lage geneesmiddelconcentratie hebben dat hun genezing gevaar loopt.

Bij deze patiënten volgt een analyse van een gedroogde bloedspot in een centraal laboratorium. Deze bloedspot is afgenomen via een vingerprik. Vervolgens kan de dosis geoptimaliseerd worden. Om analyse van de bloedspot mogelijk te maken passen  de onderzoekers een bestaande methode op high-performance vloeistofchromatograaf (HPLC) aan zodat deze geneesmiddelconcentraties in gedroogde bloedspots kan meten. Het voordeel van bloed spot monsters is dat deze stabiel zijn en zonder koeling verstuurd kunnen worden.