In de tentoonstelling 'Brainstorm: The Human Brain & Research in Groningen' staat precies dat centraal: hoe werken onze hersenen, en wat betekent dat voor hoe we leven, leren en wat er misgaat in je brein bij verschillende hersenaandoeningen.
Wat deze expositie in het Universiteitsmuseum in Groningen bijzonder maakt, is waar de kennis vandaan komt. De inzichten die je hier tegenkomt, zijn niet bedacht voor een museum maar komen rechtstreeks uit onderzoek van het UMCG.
Onderzoekers Marie-José van Tol, Iris Sommer en Franciska de Beer werken dagelijks aan vragen die hier tot leven komen. Wat gebeurt er in de hersenen bij psychische aandoeningen? Waarom raakt het denken verstoord bij somberheid? En hoe beïnvloeden emoties wat je waarneemt en doet? In het UMCG worden die vragen onderzocht. In de expositie ‘Brainstorm: The Human Brain & Research in Groningen’ kun je ze zelf ervaren.
De expositie is opgebouwd rond vier kernfuncties van het brein: willen, waarnemen, denken en doen. In bijvoorbeeld de interactieve opstellingen merk je hoe kwetsbaar dat systeem is. Je wordt afgeleid terwijl je een taak uitvoert. Je hersenen vullen informatie aan die er niet is. Of je merkt hoe lastig het is om een simpele handeling uit te voeren als signalen verstoord raken.
'Het zijn spellen die je uitdagen om te presteren, en je tegelijk laten zien waar de grenzen liggen.'
‘Vooral voor tieners zijn deze onderdelen uitdagend. Het zijn geen passieve displays, maar spellen die je uitdagen om te presteren, en je tegelijk laten zien waar de grenzen liggen’, vertelt Mariska de Bone, hoofd Presentaties & Educatie bij het Universiteitsmuseum.
Bezoeker Minke Ruiter (13) is enthousiast: ‘Bij het spel met de spiraal moest ik een signaal van het begin van een cel naar het uiteinde brengen, zonder de rand te raken. Dat leek makkelijk, maar dat was het helemaal niet. De ring trilde af en toe een beetje, waardoor het steeds misging. Daardoor kon ik echt voelen hoe moeilijk bewegen kan zijn als je bijvoorbeeld Parkinson hebt. Daarna werd ook uitgelegd hoe dat in je hersenen werkt. Dat vond ik interessant, omdat je eerst zelf ervaart en daarna de uitleg krijgt en snapt wat er in je hersenen gebeurt.’
De route begint bij de basis: hoe zien onze hersenen eruit en wat gebeurt er in die complexe netwerken? Daarna volgt een tijdlijn van het hersenonderzoek in Groningen. Van de eerste hersenscans tot moderne technieken die steeds preciezer laten zien wat er gebeurt in het brein. Ook nieuwe inzichten krijgen een plek, zoals de rol van de darmen in hoe we ons voelen en gedragen.
Een bijzonder onderdeel van de tentoonstelling is de samenwerking met studenten van Academie Minerva. Vanuit het initiatief Wetenschap op Woensdag vertaalden zij wetenschappelijke inzichten naar bijvoorbeeld animaties. Hiermee willen ze je als bezoeker verbazen, leren en fascineren over de schoonheid van hersenonderzoek.
De tentoonstelling is toegankelijk voor een breed publiek. Voor kinderen van 6 tot 10 jaar is er een speciale route met een stickerkaart. Daarmee verzamelen ze onderweg hun eigen breinfeitjes. Voor volwassenen en tieners zit de kracht juist in de verdieping en de uitdaging van de interactieve onderdelen.
Oma Geke Berg (73) zag haar kleindochter Femke helemaal opgaan in de tentoonstelling: ‘Ze slurpt de informatie op. Juist doordat ze zelf dingen kan uitproberen en ervaren, begrijpt ze het echt. Dat maakt het zo bijzonder.’
Sinds de opening in februari 2025 trok de expositie al ruim 34.000 bezoekers. Een duidelijk signaal dat het onderwerp leeft en dat er behoefte is aan plekken waar wetenschap dichtbij komt. Want dat is precies wat hier gebeurt. Onderzoek verlaat het UMCG en krijgt een plek midden in de samenleving. Niet als eindpunt, maar als begin van iets anders: meer begrip van het brein en meer bewustzijn van je gezondheid.
De expositie ‘Brainstorm: The Human Brain & Research in Groningen’ is tot en met 19 juli in het Universiteitsmuseum in Groningen te bezoeken. Meer informatie vind je op de website van het Universiteitsmuseum.
In de rubriek Wetenschap dichtbij laten we je zien, dat wetenschap geen gesloten wereld is. We brengen kennis naar plekken waar mensen die kunnen gebruiken. Om te begrijpen, te herkennen en gezondere keuzes te maken.
Onderzoekers luisteren naar wat er speelt in de samenleving en nemen die verhalen mee in hun onderzoek. Want daar waar onderzoek en samenleving elkaar ontmoeten, ontstaan nieuwe inzichten. Zo bouwen we samen aan meer gezonde jaren.
