Johanne Spreckels bij het XY-standbeeld voor het UMCG.

Wat vertelt moedermelk ons?

Kies je als kersverse ouder voor borstvoeding of flesvoeding? Het is een onderwerp dat regelmatig tot discussies leidt. Niet elke moeder kan of wil borstvoeding geven. Toch laat onderzoek zien dat het gezondheidsvoordelen biedt voor zowel moeder als kind. Hoe zit dat?

Van 1 tot en met 7 augustus is het Wereld Borstvoedingsweek. Tijdens deze week staan de voordelen, bescherming en ondersteuning van borstvoeding centraal. Tegelijkertijd weten we nog lang niet alles over moedermelk. Welke stoffen bevat het? En welke rol spelen die bij de gezondheid en ontwikkeling van moeder en kind? Bij Lifelines NEXT wordt daar onderzoek naar gedaan.

Lifelines NEXT is een geboortecohort dat het verloop van de zwangerschap en de gezondheid van moeder en kind onderzoekt en daarbij (lichaams)gegevens verzameld. Er doen bijna 1.500 moeders mee en het is een samenwerking van de afdelingen Verloskunde, Kindergeneeskunde, Health Sciences en Genetica van het UMCG

Minder vaak infecties

Johanne Spreckels werkt op de afdeling Neonatologie en heeft als onderzoeker gewerkt bij Lifelines NEXT. Wat maakt volgens haar het onderzoeken van borstvoeding zo interessant? Johanne: ‘Eerder onderzoek wijst erop dat er verschillen zijn in gezondheidsuitkomsten op zowel korte als lange termijn tussen baby's die flesvoeding krijgen en baby's die moedermelk krijgen. Baby’s die moedermelk krijgen, lijken op jonge leeftijd minder vaak infecties te krijgen en daardoor een lagere infectiegerelateerde sterfte te hebben. Op de langere termijn wordt borstvoeding in verbinding gebracht met een lagere kans op overgewicht, obesitas, diabetes en zelfs een grotere kans op hogere intelligentieniveaus.’

Geen standaardrecept

Binnen Lifelines NEXT onderzocht Johanne hoe de genen, leefstijl en omgeving van moeders de samenstelling van moedermelk beïnvloeden. Ze keek daarbij naar prebiotische suikers, die helpen bij de groei van gezonde darmbacteriën, en naar de bacteriën die in moedermelk aanwezig zijn. Het onderzoek liet zien dat moedermelk geen vaste 'receptuur' heeft, maar een dynamische vloeistof is die voortdurend verandert aan de behoeften van het kind.  

Samen met haar collega’s analyseerde ze 1.542 moedermelkmonsters van 524 moeders. De melk werd verzameld vanaf twee weken en tot en met zes maanden na de geboorte. Johanne: ‘De moeders kolfden de melk thuis en bewaarden het in de vriezer, zodat een onderzoeksverpleegkundige het kon ophalen. Vervolgens analyseerden wij het in het laboratorium.’

Johanne beschrijft vervolgens de resultaten van haar onderzoek: ‘Uit ons onderzoek bleek dat moedermelk zich aanpast naarmate een baby ouder wordt. De melk bevatte bijvoorbeeld steeds minder prebiotische suikers, terwijl het aantal verschillende bacteriën toenam. Verder vonden we dat sommige van deze melksuikers en melkbacteriën aan de ontwikkeling van het darmmicrobioom van het kind bijdroegen.’

Verder ontwikkelen

Door moedermelk beter te begrijpen, kan ook flesvoeding steeds verder worden verbeterd. Maar hoe? Johanne: ‘Door bijvoorbeeld specifieke prebiotische suikers of probiotische bacteriën toe te voegen aan flesvoeding, zodat de darmflora van baby's die flesvoeding krijgen meer gaat lijken op die van baby's die borstvoeding krijgen. Hoewel we de immunologische componenten van moedermelk waarschijnlijk nooit 100% kunnen namaken, kunnen we flesvoeding zo wel steeds verder ontwikkelen.’