​Vijftig transplantatiepatiënten, die zes tot twaalf maanden geleden een long, lever of nier kregen in het UMCG, worden een week opgenomen in revalidatiecentrum Beatrixoord om een leefstijlprogramma te volgen. Tijdens deze week worden fysieke testen afgenomen en de levensstijl van de deelnemers onder de loep genomen. Nadien gaan zij naar huis met nieuwe kennis over een gezonde leefstijl en hoe zij deze kunnen toepassen in het dagelijks leven. Ook krijgen ze een individueel afgestemd beweeg- en trainingsprogramma dat ze kunnen voortzetten onder begeleiding van een fysiotherapeut in de eigen regio. Met het programma wil het UMCG patiënten ondersteunen om na transplantatie gezondheidsproblemen te voorkomen en gezond ouder te worden.

Getransplanteerde patiënten worden steeds ouder met hun donororgaan, maar krijgen vaak wel te maken met gezondheidsproblemen. Bijvoorbeeld overgewicht, diabetes na transplantatie, botontkalking en huidafwijkingen, omdat ze lang medicijnen moeten gebruiken tegen afstoting van het donororgaan. En ze kunnen psychologische problemen krijgen. Voldoende beweging, gezonde voeding en psychosociale ondersteuning zijn  belangrijk om deze gezondheidsproblemen te voorkomen.

Oude gewoonten

“De behoefte aan leefstijlbegeleiding bij transplantatiepatiënten is groot”, zegt Edwin van Adrichem, onderzoeker en fysiotherapeut in het UMCG. “Patiënten houden na transplantatie vaak hun oude beweegpatronen en komen regelmatig aan in gewicht. Ook vinden ze het moeilijk om de grenzen op te zoeken tijdens het trainen. Dat is logisch want voor de transplantatie waren ze door orgaanfalen vaak lang inactief en weten ze nu niet goed wat ze mogen doen. Ook over voeding hebben ze veel vragen en daarnaast zijn ze vaak bang om het donororgaan te verliezen.”

Leefstijlprogramma

Het leefstijlprogramma volgen de deelnemers in groepjes van vier en is gericht op beweging, voeding en psychosociale ondersteuning. In de week van de opname worden op basis van de testgegevens individuele trainingsprogramma onder intensieve begeleiding opgesteld, uitgeprobeerd en bijgesteld. Naast deze trainingsmomenten gaan ze ook zwemmen, wandelen en fietsen, volgen ze verschillende workshops en krijgen ze  voorlichting, bijvoorbeeld over voeding en medicatie. Het leefstijlprogramma is ontwikkeld door het Transplantatiecentrum en het Centrum voor Revalidatie van het UMCG.

Over een halfjaar opnieuw

De deelnemers komen een halfjaar na het volgen van het programma opnieuw naar Beatrixoord om te meten hoe ze ervoor staan. Dat levert niet alleen waardevolle informatie voor de deelnemers op, maar ook voor de behandelaars. Zij gebruiken de gegevens om de toegevoegde waarde van het programma te laten zien aan zorgverzekeraars. Daarmee zou het een standaard onderdeel van de zorg na transplantatie moeten worden. De verwachting is dat begin volgend jaar alle gegevens verzameld zijn.