Stressvolle gebeurtenissen maken deel uit van ons dagelijks leven en kunnen soms een grote impact hebben op ons welzijn. Tijdens het Stress Roulette experiment kunnen bezoekers zich aanmelden om een presentatie voor publiek te geven. Je krijgt een willekeurig onderwerp toegewezen door aan het rad met onderwerpen te draaien. Met onderwerpen als ‘Het beste festivalfood’ en ‘Wat je drankje zegt over je persoonlijkheid’ hoeven de deelnemers niet ver buiten hun comfortzone te treden. Toch is een twee minuten durende presentatie niet niks als je ineens voor een publiek staat.
Het Stress Roulette experiment heeft twee belangrijke doelen: nieuwe wetenschappelijke inzichten verkrijgen én mensen op een toegankelijke manier kennis laten maken met onderzoek. Ellen Stroemer is als promovendus bij de afdeling Gezondheidswetenschappen van het UMCG betrokken bij het project. ‘We onderzoeken waarom dezelfde stressvolle situatie bij verschillende mensen tot verschillende stressreacties leidt. Daarbij kijken we onder meer naar persoonlijke kenmerken die van invloed kunnen zijn op die stressreactie. Zo onderzoeken we hoe mensen normaal gesproken met hun emoties omgaan en hoe zij hun eigen stressniveau in de afgelopen maand ervaren. Ook brengen we in kaart welke stressvolle gebeurtenissen zij recent hebben meegemaakt.’
Ellen Stroemer heeft samen met haar collega thuis aan het Stress Roulette bord gewerkt dat op Lowlands wordt getoond.
De deelnemers krijgen tijdens het experiment een wearable, de VU-AMS Core, waarmee verschillende fysiologische signalen, zoals hartslag, HRV, en ademhaling, worden gemeten. ‘We kijken niet alleen naar de stressreactie op het moment dat deelnemers daadwerkelijk de presentatie geven, maar ook naar de periode ervoor en erna. Met de uitkomsten willen we begrijpen waarom de één meer stress ervaart dan de ander. Ook onderzoeken we of gezondheidsbewustzijn, eerdere blootstelling aan stress en de stressreacties die we tijdens het onderzoek meten, voorspellen of iemand later hulp accepteert om stress te verminderen.’
Daarnaast verzamelen de onderzoekers, als deelnemers daar akkoord mee gaan, een klein plukje haar. ‘Daarmee kunnen we het cortisolgehalte meten. Cortisol is een stresshormoon, waardoor we subjectieve en biologische metingen kunnen combineren om een completer beeld van stressreacties te krijgen.’ Het meten van cortisol in haar gebeurt door een kleine pluk haar zo dicht mogelijk bij de hoofdhuid af te knippen. Omdat haar groeit met ongeveer één centimeter per maand, geeft elke centimeter een terugblik van stress over die periode, tot wel drie maanden lang.
Het Stress Roulette experiment is bedacht door onderzoekers van Stress in Action-consortium - een onderzoeksproject waarin zeven Nederlandse universiteiten en UMC’s samenwerken in een langlopend onderzoek naar stress. Het belangrijkste doel van Stress in Action is om onderzoek naar stress in het dagelijks leven uit het laboratorium naar de praktijk te brengen.
Ellen is sinds 2025 betrokken bij het Stress in Action-consortium en onderzoekt hoe de dynamiek tussen stressvolle gebeurtenissen en stressreacties in het dagelijks leven verandert gedurende de levensloop. ‘Bij ons onderzoek maken we gebruik van draagbare technologie, zoals smartwatches, en van een onderzoeksmethode waarbij deelnemers meerdere keren per dag korte vragen beantwoorden over bijvoorbeeld hun stressniveau die dag. Door deze metingen tijdens het dagelijks leven uit te voeren, kunnen we beter begrijpen hoe mensen stress ervaren en erop reageren in hun eigen omgeving. Zo krijgen we een realistischer beeld van stress dan wanneer we dit alleen in een laboratorium onderzoeken.’
Ze wil met de resultaten van het onderzoek op Lowlands beter begrijpen waarom de ene persoon meer stress ervaart dan de andere.
Met dit onderzoek wil Stress in Action begrijpen hoe en wanneer een normale stressreactie verandert in een probleem voor de mentale en lichamelijke gezondheid. Deze inzichten helpen bij het bedenken van nieuwe manieren om stress in het dagelijks leven te volgen en te verminderen, voor een betere gezondheid.
Ga je naar Lowlands en wil je meedoen aan het experiment? De onderzoekers van Stress Roulette zijn op 21 tot en met 23 augustus van 12:00 tot 19:00 te vinden bij Lowlands Science.
