Hoe sneller een beroerte wordt behandeld, hoe groter de kans op herstel. Toch maakt verpleegkundig specialist Gert Messchendorp, die op de afdeling Neurologie werkt, vaak mee dat mensen niet meteen 112 hebben gebeld. ‘Dan vertelt de partner van de patiënt bijvoorbeeld dat haar man opeens een scheve mond had en raar praatte. Maar omdat hij zich verder niet ziek voelde, hebben ze het thuis eerst even aangekeken. Of de klachten zijn ‘s ochtends heel vroeg begonnen en omdat ze de dokterspost niet wilden bellen, hebben ze gewacht tot de eigen huisarts bereikbaar was. Of ze hebben 112 niet gebeld uit angst dat er dan meteen een ambulance met gillende sirenes zou komen aanrijden terwijl dat vast niet nodig was. Maar de ambulance komt echt niet direct als je 112 belt. Je krijgt eerst iemand aan de lijn die je vragen stelt en die bepaalt dan of er een ambulance moet komen.’
'Met een katheter gaan we naar de hersenen om het bloedpropje weg te halen.’
Messchendorp legt uit waarom het zo belangrijk is wèl meteen 112 te bellen als iemand de verschijnselen van een beroerte heeft: ‘De oorzaak kan een herseninfarct zijn. Dan sluit een bloedpropje een bloedvat af en krijgt een deel van de hersenen geen zuurstof meer en gaat afsterven. Binnen 4,5 uur na het ontstaan van de klachten kunnen we een trombolysebehandeling geven. Dan krijg je via een infuus een heel sterke bloedverdunner om het propje op te lossen. Soms is er ook een trombectomie mogelijk. Via een bloedvat in de lies of arm gaan we dan met een katheter naar de hersenen om het bloedpropje weg te halen. Dat kan alleen als het propje in een groot bloedvat zit op een plaats waar we bij kunnen. Ook moet het binnen zes uur gebeuren, want hoe langer het bloedvat is afgesloten, hoe meer hersencellen er zijn afgestorven en hoe minder effect de behandeling nog heeft.’
Een beroerte kan ook komen door een hersenbloeding. Daar is nog geen behandeling voor, maar om de hersenen zo goed mogelijk te beschermen wordt de patiënt opgenomen op de stroke care unit van de afdeling Neurologie. ‘Dan verlagen we bijvoorbeeld de bloeddruk, zo draaien we als het ware de kraan een beetje dicht', legt Messchendorp uit.
‘We kijken hoeveel hersenweefsel er nog te redden is.’
Het maakt dus nogal uit of iemand een herseninfarct of hersenbloeding heeft. Daarom krijgt de patiënt in het UMCG met spoed een CT-scan. ‘Als dan blijkt dat het een herseninfarct is, kijken we dus of je een trombolysebehandeling of trombectomie kunt krijgen. Ook als de klachten meer dan 4,5 of 6 uur geleden begonnen zijn', vertelt Messchendorp. ‘We kijken dan hoeveel hersenweefsel er nog te redden is en wegen dat af tegen de risico's van de behandeling. Een trombolyse kan tot uiterlijk 12 uur en een trombectomie tot uiterlijk 24 uur na het ontstaan van de klachten. Maar hoe eerder we de behandeling starten, hoe groter de kans op herstel. Dat is waarom elke minuut telt.’
Met de FAST-test kun je snel een beroerte bij iemand herkennen. Heeft iemand een of meer van deze verschijnselen, bel dan direct 112.
