In Nederland krijgt ongeveer 80% van de pasgeborenen in de eerste levensweek in meer of mindere mate last van geelzucht. De huid en slijmvliezen kleuren dan gelig door de stof bilirubine. Meestal is dit onschuldig, maar bij 3% tot 5% van de baby’s is lichttherapie nodig om ernstige complicaties te voorkomen. Dat zijn duizenden kinderen per jaar. Als deze behandeling uitblijft of te laat wordt gestart, kan blijvende hersenschade ontstaan.
Het controleren of een pasgeboren baby geel ziet, is daarom een van de eerste dingen die kersverse ouders leren. Samen met de verloskundige en kraamzorg houden ouders heel precies in de gaten of een pasgeboren baby geel ziet. Toch wordt ernstige geelzucht thuis niet altijd op tijd gezien. Het blote oog blijkt vaak onbetrouwbaar om de mate van geelzucht vast te stellen. Bij een donkere huidskleur is dit nog lastiger.
'Het voorkomt dat baby's later te maken krijgen met hersenschade door ernstige geelzucht.'
De huidmeter, ook wel bilirubinemeter genoemd, is een goed alternatief voor beoordeling met het blote oog. Het apparaat meet via de huid, op het hoofd of het borstbeen, pijnloos en heel snel het bilirubinegehalte bij baby’s. In dit Nederlandse onderzoek is de (kosten)effectiviteit van de huidmeter nagegaan als deze thuis werd gebruikt. In totaal negen verloskundigenpraktijken deden mee aan het onderzoek, waarvan vier in Noord-Nederland.
De huidmeter blijkt volgens Hulzebos effectiever dan het blote oog te zijn. ‘Hij spoort 30% meer kinderen op die een behandeling voor geelzucht nodig hebben. Deze kinderen waren anders onopgemerkt gebleven. Deze vroege opsporing en behandeling voorkomt dat deze kinderen later te maken krijgen met hersenschade door ernstige geelzucht.’
Als de huidmeter een hoge waarde aangeeft, moet de baby een hielprikje krijgen om het bilirubinegehalte in het bloed nauwkeurig te bepalen. Hulzebos: ‘Ongeveer 6 extra baby’s hadden een prik nodig om 1 extra baby op te sporen die behandeling nodig had voor geelzucht. Een prik is niet fijn, maar zo wordt voorkomen een gezonde baby onnodig ernstig ziek wordt en mogelijk levenslang de gevolgen daarvan ondervindt.’
Helaas gebruiken nog weinig verloskundigen de huidmeter in de praktijk. Het gebruik ervan staat al wel in de Nederlandse richtlijn. Hulzebos: ‘We hopen dat door de uitkomsten van dit onderzoek steeds meer verloskundigen de huidmeter gaan gebruiken en standaard wordt ingezet in de thuissituatie.’
Uit de studie bleek verder dat het gebruik van de huidmeter zorgkosten bespaart. Dit onderzoek is wereldwijd het grootste op dit gebied. Hulzebos deed dit onderzoek met Lauren Westenberg en Jasper Been van Erasmus MC. De resultaten zijn nu gepubliceerd in het toonaangevende JAMA Network Open.
