Tjeerd Veenstra heeft COPD en een lichte vorm van dementie. In het voorjaar van 2024 ging het slecht met hem. Hij lag tien weken op bed en kreeg volledig zuurstof. Toen hij uiteindelijk weer opstond, bleef de thuiszorg langskomen om hem te wassen. De rest van de zorg en het huishouden deed zijn vrouw IJttje. ‘We hobbelden gewoon een beetje door met z’n tweeën.’
‘We hobbelden gewoon een beetje door.’
In het voorjaar van 2025 was ze buiten het afdakje aan het schoonmaken. Haar kleinzoon zou de volgende dag de tuinmeubels buiten zetten en ze wilde alles daarvoor schoon hebben. Op het trapje ging het mis. ‘Ik verloor mijn evenwicht en viel.’
Mevrouw Veenstra kon niet meer overeind komen. Haar man hoorde haar eerst niet roepen. Liggend wist ze een bezem te pakken en daarmee de achterdeur verder open te duwen. Uiteindelijk hoorde hij haar en belden ze de spoedlijn van de huisarts.
In het ziekenhuis in Drachten bleek dat haar bekken op meerdere plaatsen gebroken was. ‘Daar konden de artsen mij niet helpen, daarom ging ik weer in de ambulance. Naar het UMCG, waar ik traumachirurg Frank IJpma ontmoette.’
Als voorbereiding op de operatie werd haar bekken virtueel in 3D gereconstrueerd. Ook werden er speciale operatiemallen geprint en er werd een titanium plaat gemaakt die precies op haar bekken paste. Hiermee kon de chirurg de verschillende botdelen tijdens de operatie heel precies op hun plaats zetten: als puzzelstukjes die in elkaar passen.
De behandeling van mevrouw Veenstra is het resultaat van een werkwijze die in het UMCG is ontwikkeld. Traumachirurgen Frank IJpma en Kaj ten Duis werken hiervoor nauw samen met technisch geneeskundigen Anne Meesters en Nick Assink, en engineer Suzanne van Wees van het UMCG 3DLab.
Die samenwerking maakt het mogelijk om ook bij acute, complexe letsels snel maatwerk te leveren. Binnen enkele dagen kan het team een operatie in 3D voorbereiden én de benodigde implantaten op maat laten maken. Zo kunnen complexe operaties nauwkeuriger en efficiënter worden uitgevoerd.
Het unieke zit in die totale aanpak: de 3D-voorbereiding, het maatwerk, de snelheid én de nauwe samenwerking tussen verschillende disciplines. Het UMCG is het enige centrum ter wereld waar patiënten met complexe letsels op deze manier worden behandeld.
Terwijl mevrouw Veenstra wachtte op de operatie, kwam de fysiotherapeut al aan haar bed. ‘Ik dacht: wat moet ik nou met fysiotherapie, ik kan met één been helemaal niks. Maar hij zei: ‘U hebt één góéd been, dus kom maar uit bed.’ Met zijn hulp kon ze in een rolstoel zitten en zelf naar het toilet. ‘Dat was zo ontzettend fijn. Ik was veel vrijer.’ Bovendien ging ze daardoor fitter de operatie in dan wanneer ze in bed was blijven liggen.
Na de operatie ging mevrouw Veenstra naar een revalidatiecentrum in Dokkum. Na een week mocht ze samen met haar zoon thuis testen of ze zich daar kon redden. Zelf naar het toilet, zichzelf aan- en uitkleden en een kop koffie zetten. Het lukte. Na twaalf dagen in het revalidatiecentrum kon ze weer naar huis.
Haar val zette niet alleen haar eigen leven stil. Thuis zorgde mevrouw Veenstra voor haar man Tjeerd en ineens kon dat niet meer. Tjeerd ging tijdelijk naar woonzorgcentrum Haersmahiem, vlak bij hun huis en is daar blijven wonen omdat hij immobiel is geworden.
‘Ik heb mijn vrijheid weer terug.’
In het begin kon mevrouw Veenstra nog niet zelfstandig naar haar man en moest iemand haar met de auto brengen. Tot ze tijdens een controle hoorde dat ze weer mocht fietsen en autorijden. Vanaf dat moment kon ze weer zelf naar Tjeerd. ‘Dat is voor ons allebei zo ontzettend belangrijk.’
Ze fietst en zwemt weer en is ze, net als voor haar val, vrijwilliger bij Haersmahiem. ‘Ik help op vrijdagmiddag bij het borreluurtje, daarna eet ik met op Tjeerd zijn kamer.’
Ook de kleine momenten in het contact met traumachirurg IJpma zijn mevrouw Veenstra bijgebleven. Bijvoorbeeld dat hij haar na de geslaagde operatie vertelde dat zijn babydochter die nacht voor het eerst had doorgeslapen. Of naar haar zwaaide in de wachtkamer en riep ‘Ik kom er zo aan hoor, nog heel eventjes.’ Het zijn van die momenten die blijven hangen. ‘Zo heb ik hem leren kennen en de rest van het traject ervaren: als een spontane en heel vakbekwame man.’
