Best spannend, die eerste echte patiënt in je tandartsstoel

En dan is het zo ver: voor het eerst zit er een echte patiënt in je tandartsstoel. Hoe spannend is dat en hoe ben je daarop voorbereid? ‘Je oefent veel, soms ook op elkaar. Bijvoorbeeld met het geven van een verdoving', vertelt tandheelkundestudent Nika van der Marel.

‘De avond van tevoren was ik heel zenuwachtig’, herinnert Jelle de Groof, derdejaars tandheelkundestudent, zich. ‘Ik nam wel honderd keer de vragenlijst door en appte veel met mijn studiegenoot. ‘s Ochtends kreeg ik geen hap door mijn keel, maar toen ik bij de patiënt de intake deed, waren de zenuwen gelukkig weg.’ Medestudent Nika van der Marel weet ook nog hoe ze in april met samengeknepen billen naar de wachtkamer liep om haar eerste patiënt op te halen. ‘En toen ik in zijn mond ging kijken, trilde mijn hand eerst een beetje'. 

Een dag per week behandelen Nika en Jelle hun eigen patiënten in het Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde. 

Eindeloos geoefend 

Vanaf het derde studiejaar krijgen tandheelkundestudenten hun ‘eigen patiënten’ die ze behandelen in het Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde. In tweetallen, waarbij ze afwisselend tandarts en assistent zijn, doen ze controles en eenvoudige behandelingen zoals het vullen van gaatjes. ‘In het skillslab hebben we dat eindeloos geoefend', zegt Jelle. ‘Op oefenmateriaal, maar ook op echte tanden en kiezen zodat we ervaren hoe het bijvoorbeeld voelt als je met je boor bij het zachtere tandbeen komt.’ Die tanden en kiezen komen van tandartspraktijken die getrokken gebitselementen bewaren voor de tandheelkundeopleiding. 

De eerste verdoving  

Zelf hebben Jelle en Nika nog nooit een gaatje gehad. Toen de studenten bij elkaar moesten oefenen hoe je een verdoving geeft, vonden ze dat dubbel spannend. ‘Maar voor patiënten kan het ook spannend zijn om een verdoving te krijgen, dus het is goed om dat zelf ook te ervaren', vindt Nika. 

Nika: ‘Elke behandelstap laten we controleren door een docent.’ 

Hij deed heel nors 

Tijdens hun studie leren de studenten niet alleen allerlei technische handelingen, ook hoe je met patiënten omgaat. Zo hebben ze werkcolleges gehad waarbij een docent voor patiënt speelde en ze om de beurt tandarts waren. Jelle: ‘De docent maakte het ons soms heel moeilijk. Dan deed hij bijvoorbeeld nors, keek je niet aan en ging op zijn telefoon kijken terwijl je vragen stelde om de intake te doen. Oh shit, dacht ik dan wel eens. Nu is het de docent, maar als me dit straks in het echt gebeurt, wat moet ik dan?’ 

Omgaan met angstige patienten 

Jelle kon zijn medestudenten om hulp vragen. Zo leerden ze van de feedback van de docent en van elkaar. ‘Zou me nu zoiets gebeuren, dan zou ik bijvoorbeeld aan de patiënt vragen of hij een belangrijk telefoontje verwacht', zegt Jelle. Hoe je omgaat met patiënten die heel bang zijn, hebben ze nog niet geleerd. Dat komt in de masterfase. ‘Daarom behandelen wij nu ook nog geen angstige patiënten', vertelt Nika. ‘Wij doen alleen de makkelijke controles en makkelijke vullingen. Is er meer aan de hand, dan behandelt een ouderejaarsstudent de patiënt.'  

Jelle: ‘We hebben geleerd om tijdens het intakegesprek ook goed te letten op de non-verbale communicatie van een patiënt.’ 

Zelfvertrouwen 

Voor hun patiënten hebben ze meer tijd dan een ‘gewone’ tandarts. ‘Het is fijn dat je ruim de tijd hebt om je patiënt uit te leggen wat je gaat doen en ik merk dat patiënten dat ook prettig vinden', zegt Nika. Er loopt altijd een docent rond die ze om hulp kunnen vragen en die moeten ze ook elke stap laten controleren. ‘Die controles zijn fijn', vindt Jelle. ‘En ook de nabesprekingen. Zo groei je in je zelfvertrouwen. Zenuwen heb ik nu niet meer als er een patiënt komt, alleen gezonde spanning.’ 

Geleerd

In het UMCG kom je veel verschillende mensen in opleiding tegen. We zijn dan ook een plek waar onderwijs gegeven en ontwikkeld wordt. In de rubriek Geleerd kun je meelopen met de mensen, het onderwijs en de opleidingen. Elke acht weken opnieuw.