Als je het ze nu vraagt, zeggen ze waarschijnlijk: verpleegkundige, arts, neuroloog, analist... Maar geef het nog vijf jaar, dan antwoorden ze misschien: voor meer gezonde jaren voor iedereen. Dat vormt het hart van de missie van het UMCG en ons onderwijs speelt in die verandering een cruciale rol.
'Meer gezonde jaren voor iedereen is geen holle frase', zegt hoogleraar Marieke Schuurmans, prodecaan Onderwijs en Opleiden. 'De zorg loopt vast en je zou kunnen zeggen dat we aan ons eigen succes ten onder gaan. Want we kunnen steeds meer, worden ouder, maar de gezondheidsverschillen tussen mensen nemen alleen maar toe. We moeten we echt anders durven gaan leren en 'herleren'.
Schuurmans legt uit wat ze met 'herleren' bedoelt: 'We werken nu op een bepaalde manier, omdat we dat ooit zo geleerd hebben. Leren we iets nieuws, dan sluit dat aan op wat we al deden. 'Herleren' betekent letterlijk iets opnieuw leren dat je misschien al eerder dacht geleerd te hebben, maar dat je opnieuw leert vanuit een ander perspectief. Bijvoorbeeld: We hebben het patiëntenperspectief centraal gesteld in de zorg en denken dat we dat meenemen in de besluiten over zorg en behandelingen. Maar in de dagelijkse praktijk is dat echt nog niet overal de standaard. Hetzelfde geldt voor interdisciplinair werken. Voor velen van ons vraagt dat 'herleren' hoe we dat kunnen doen.'
'Herleren is iets opnieuw leren vanuit een ander perspectief'
Nog maar even terug naar dat vastlopen van de zorg. Wat moeten we daarom gaan veranderen aan ons onderwijs? 'Van oudsher leren we veel in de dagelijkse praktijk en daarnaast wordt veel onderwijs verzorgd door professionals die dan even uit de zorg of hun onderzoek stappen. Leren op en vanuit de werkplek staat onder druk. Maar je hoeft ook niet per se in een echte OK, verpleegafdeling of lab alles te leren. Dat kan bijvoorbeeld ook in een omgeving die heel erg lijkt op de dagelijkse praktijk, al dan niet met behulp van technologie. Dat gebeurt nu al in ons simulatieonderwijs. De technologische ontwikkelingen, zoals kunstmatige intelligentie, vragen om professionals die daarmee uit de voeten kunnen. De academische opleidingen inventariseren nu bijvoorbeeld wat we al met AI doen, wat we willen en hoe we dat met elkaar willen in de toekomst. Die inzichten kunnen doorontwikkeld worden naar de vervolgopleidingen.'
Dat de zorg ook een vervuilende sector is die mensen ziek maakt, betekent dat er meer aandacht voor duurzaamheid is in het onderwijs. Bijvoorbeeld met opdrachten gericht op planetary health. 'Maar duurzaamheid gaat ook over de mensen zelf die in de zorg werken', zegt Schuurmans. 'Meer gezonde jaren geldt ook voor hen. Dus willen we zorgprofessionals opleiden die werken met meer eigen regie. Dat vraagt van het onderwijs dat we dat dan ook bieden. Voor onze studenten, maar zeker ook voor zorgprofessionals. Die willen we faciliteren om te leren en waar nodig te herleren.'
'Technologische ontwikkelingen zoals AI, vragen om professionals die daarmee uit de voeten kunnen'
Schuurmans legt uit: 'We kunnen alle curricula veranderen, maar de docenten en zorgprofessionals die onderwijs geven, vormen de motor voor dit nieuwe onderwijs, als we hen niet in de gelegenheid stellen te leren en herleren verandert er niets. Wie je ook bent, stagiair, arts, analist, verpleegkundige die bezig is met een vervolgopleiding, je krijgt in het UMCG de komende jaren een andere koers en andere competenties mee. Dat merk je nu misschien nog niet echt, maar we zijn wel op weg daarnaartoe.'
